Sluiten
RadarLimburg
De Grens
Introductie
Toekomst
Feit
Geschiedenis
Opinie
Introductie

Limburg, een regio met veel gezichten, vervlochten met vier naties, culturen en talen. Met piketpaaltjes op willekeurige locaties, geslagen bij een reeks vredes, verdragen en verordeningen. Voor iedereen een perifere regio, die vooral zichzelf moet redden. Deze Radar brengt dat geredder in woord en beeld.

Toekomst

Limburgs toekomst ligt buiten de provinciegrenzen, zoveel staat vast. Om de hoek, in de euregio, dan wel breder, in de grensregio Nederland-Vlaanderen. En Europa zal ook meebepalen. Denk aan de Brexit-effecten die nu nog nauwelijks in te schatten zijn.

Feit

Grenzen als diffuse overgangsgebieden, Limburg heeft er dagelijks mee te maken. In Vaals ga je naar de stad in het buitenland. Wilde zwijnen wroeten waar het ze uitkomt, in Hollandse, Waalse of  Duitse tuintjes. En doorleren doe je in Heerlen, Hasselt of Aken, ongeacht je nationaliteit. Het kost vaak moeite, maar loont wel.

Geschiedenis

De winkel en de natuur in, dat doen grensbewoners wel met regelmaat bij de buren. Cultuur is al een ander verhaal, zakendoen een uitzondering. Het Europese Interreg-programma probeert te stimuleren, maar met gemengd resultaat: "te bureaucratisch".

Opinie

Hier de Limburg-watchers aan het woord. Burgemeester Reg van Loo: 'slecht die grenzen'. Cultuurman Ger Essers: 'zonder taalkennis blijft ons IJzeren Gordijn'. Gouverneur Theo Bovens: 'nationale tegenwind voor de regio'. Vlaming en politicus Jan Peumans: 'cultuurmuur is niet te nemen'.

Sluiten

Groepsseks in de Euregio

Groepsseks in de Euregio
Groepsseks in de Euregio
Auteur
Emile Hollman
Bron
Interview Ger Essers
Datum
01-05-2018
5
Open item
Reageer op dit item

We moeten ervoor zorgen dat de cultuurverschillen in de grensstreek blijven, vindt voormalig vakbondsman Ger Essers. Dat maakt het grensgebied aantrekkelijk. Maar we moeten wel elkaars talen spreken. “Zo niet dan trekken we een IJzeren Gordijn op.”

 

 

Laat hem beginnen met een positieve anekdote. “Ik zag dat de stad Aken een Familienkarte heeft, waarmee gezinnen korting kunnen krijgen op bibliotheken, boeken, sauna, een heleboel winkels en instellingen. Nu heeft de gemeente Vaals zich aangesloten bij dat project waardoor je als gezin en consument toegang krijgt tot bijvoorbeeld een boekhandel in Aken.”

Het is een mooi voorbeeld, zegt Essers, dat twee steden met een grens ertussen dichter bij elkaar brengt. “Je zou ook kunnen denken aan grensoverschrijdende museumkaarten of tickets. Met behoud van eigen taal en identiteit iets verzinnen, dat is mooi. Sociaal-culturele cohesie, daar gaat het om.”

Misbaksels 
Ger Essers (Kerkrade, 1946) - van oorsprong  leraar wis- en scheikunde in het MBO -adviseerde jarenlang grensarbeiders Nederland-België Duitsland. Hij maakte deel uit van de nationale Commissie Grensarbeiders en was lid van het EU Raadgevend Comité voor migrerende werknemers. Op het ogenblik is hij secretaris van de Stichting Geen Grens.

Essers probeert in de reeks grensoverschrijdende mislukkingen en misbaksels toch steeds weer te zoeken naar hoopvolle initiatieven, zoals – heel praktisch – de kortingskaart voor inwoners van Vaals én Aken. De vermeende kracht, in gezamenlijkheid optrekken, blijkt ook altijd weer het struikelblok. Neem de Euregio. “Er is met veel geld, visie en passie geprobeerd daar iets van te maken. Heel kostbaar omdat je voortdurend tolken en vertalers nodig hebt. Vergaderingen duren twee keer zo lang als ze grensoverschrijdend zijn.” Met een brede grijns op zijn gezicht spreekt Essers van groepsseks. “Altijd alles met iedereen samen proberen te doen. Dat is een mooie gedachte, maar volgens mij gaat het beter met zijn tweeën. En er is niemand in Genk die het met iemand in Aken wil doen. Kijk naar de kandidatuur van Maastricht voor Culturele Hoofdstad 2018, dat was met al die partnersteden over de grens gewoon veel te moeilijk. Venlo hoeft niet te kijken naar België. Die hoeven het alleen met Duitsers te doen, dat scheelt. En dus zie je dat alle grensoverschrijdende projecten ten noorden van Venlo veel efficiënter zijn, want het is tweetalig. Mooi voorbeeld is ook het succesvolle dansfestival Schrit-tmacher in Heerlen en Aken, en daar ze nemen Eupen mee omdat het dezelfde taal is.”

Lees meer

Allemaal Duitsers! 
Essers is er hooglijk verbaasd over dat er in Nederland zo achteloos wordt omgegaan met het aanleren van talen als Frans en Duits. “Er zijn Limburgse bedrijven die studenten opleiden en voorbereiden op de Duitse markt. Die krijgen dus een Duits diploma. Wat zijn dat voor studenten? Allemaal Duitsers! Ongelofelijk. Die worden dus tweetalig opgeleid. Op Zuyd Hogeschool en aan de Universiteit Maastricht leiden we 7.000 Duitse studenten op. Ik ben trots op die hoge mobiliteit in Europa, maar we leiden ze dus wel op in de taal van de Brexit! Dat terwijl er maar tweehonderd Nederlandse studenten studeren aan de RWTH.”

Taal, taal, taal 
Nog erger wordt het volgens Ger Essers als je kijkt naar het mbo. “Daar is het helemaal droevig gesteld met Duitse les. Terwijl je met je scooter in een kwartier in Aken bent. Als je geen Duits leert, bouw je je eigen IJzeren Gordijn. Daar zijn we mee bezig, elke dag wordt dat gordijn hoger. Als we echt onze Limburgers willen laten wortelen buiten dat kleine eiland dat we zijn, dan moet er een Mammoet-plan komen voor euregionalisering, en het eerste punt is taal. Taal, taal, taal.”

De media zouden een rol kunnen spelen in die taalbevordering. Veel Limburgers keken in de jaren zestig en zeventig naar de Duitse en Duitstalige televisie. Totdat het mediapark in Hilversum uitgroeide. “Vanaf toen is onze oriëntatie op de Randstad enorm toegenomen. Ook bij mezelf. Ik hoor van veel mensen: ik heb Duits geleerd via de Duitse televisie. Maar ze hebben de taal ook afgeleerd via de Nederlandse televisie. Dus een Nederlandse-Duitse Arte-achtige constructie zou mooi zijn.”

Weg ermee 
Probleem is dat men in Den Haag nauwelijks wakker ligt van grenzen. Essers heeft er een aardige anekdote over. “Mijn moeder was als kind in Scheveningen geweest. Toen ik haar eens meenam naar Ameland en ik haar de zee wilde laten zien zei ze: “Maar die heb ik al eens gezien.” Ze heeft gewoon niks met water, zoals de politici in Den Haag niks met grenzen hebben.”

Dus moeten de grensbewoners het maar zelf oppakken. “Als we ons van de grenzen willen ontdoen, dan zal er sociaal, cultureel en educatief heel veel activiteiten ontwikkeld moeten worden. Stevige projecten. Niet van die chique, gesubsidieerde Interreg-projecten, weg ermee; we moeten cultuur uitwisselen en talen van mekaar leren.”

Eenzijdig
De vraag is: willen we dat wel genoeg? “Zo niet dan blijven we een eiland”, beweert Essers. “Je kunt de hele grensproblematiek verklaren met de pathologie van de ogen. Ik heb staar, vandaar. Zuyd Hogeschool is verziend. Ik heb er scripties gehad over de euregionale arbeidsmarkt, moest er prijsjes uitdelen van duizend euro. Ik kreeg de vier beste, maar het konden de vier slechtsten zijn. Studenten richten zich op alle uithoeken van de wereld, maar niet op Duitsland. Ik zeg niet dat de hang naar exotisme en kosmopolitisme niet goed is, maar het is vooral eenzijdig. Dan heb je lui die bijziend zijn. Die niet verder kijken dan de grens. Die zijn nationalistisch, vinden de grens tussen Heerlen en Landgraaf al problematisch. En dan heb je mensen die altijd naar het noorden kijken, een verkokerde blik. Alles gebeurt in de Randstad. We sturen werknemers liever naar Utrecht dan naar Aken of Hasselt voor een cursus. Ook heb je nog mensen die kleurenblind zijn, die na hun pensioen wat gaan bijklussen in Duitsland en denken dat het allemaal zo’n vaart niet loopt met belastingen of verzekeringen. Groenkijkers bestaan ook, bij de buren is het altijd beter.”

Swung 
Vooral op het gebied van economische ontwikkeling is er veel winst te behalen, denkt Essers. Daarin zou het provinciebestuur het voortouw moeten nemen. De grensregio’s zelf zouden volgens hem best een Mammoetplan kunnen schrijven. En daarin zou taal het eerste hoofdstuk moeten vormen. Concreet? “Je zou kunnen denken aan een vijver van twintig leraren Duits die overal ingezet kunnen worden. Zet er vertalers bij en journalisten die berichten over de grens. Daarin moeten we een zekere swung in zien te vinden. Zo niet dan blijven we een eiland in de euregio.”

zie ook: www.geengrens.eu

Laat hier een reactie achter

Vul onderstaand formulier in om een reactie achter te laten op dit artikel.
Uw reactie wordt eerst door de redactie gecontroleerd, alvorens deze wordt geplaatst bij het artikel.

Naar boven
Copyright 2018 - RadarLimburg - Groepsseks in de Euregio - De Grens - Thema's