Sluiten
RadarLimburg
De Grens
Introductie
Toekomst
Feit
Geschiedenis
Opinie
Introductie

Limburg, een regio met veel gezichten, vervlochten met vier naties, culturen en talen. Met piketpaaltjes op willekeurige locaties, geslagen bij een reeks vredes, verdragen en verordeningen. Voor iedereen een perifere regio, die vooral zichzelf moet redden. Deze Radar brengt dat geredder in woord en beeld.

Toekomst

Limburgs toekomst ligt buiten de provinciegrenzen, zoveel staat vast. Om de hoek, in de euregio, dan wel breder, in de grensregio Nederland-Vlaanderen. En Europa zal ook meebepalen. Denk aan de Brexit-effecten die nu nog nauwelijks in te schatten zijn.

Feit

Grenzen als diffuse overgangsgebieden, Limburg heeft er dagelijks mee te maken. In Vaals ga je naar de stad in het buitenland. Wilde zwijnen wroeten waar het ze uitkomt, in Hollandse, Waalse of  Duitse tuintjes. En doorleren doe je in Heerlen, Hasselt of Aken, ongeacht je nationaliteit. Het kost vaak moeite, maar loont wel.

Geschiedenis

De winkel en de natuur in, dat doen grensbewoners wel met regelmaat bij de buren. Cultuur is al een ander verhaal, zakendoen een uitzondering. Het Europese Interreg-programma probeert te stimuleren, maar met gemengd resultaat: "te bureaucratisch".

Opinie

Hier de Limburg-watchers aan het woord. Burgemeester Reg van Loo: 'slecht die grenzen'. Cultuurman Ger Essers: 'zonder taalkennis blijft ons IJzeren Gordijn'. Gouverneur Theo Bovens: 'nationale tegenwind voor de regio'. Vlaming en politicus Jan Peumans: 'cultuurmuur is niet te nemen'.

Sluiten

Scenario: Exit Limburg

Scenario: Exit Limburg
Scenario: Exit Limburg
Auteur
Jan Bierhoff
Bron
Diverse
Datum
01-05-2018
5
Open item
Reageer op dit item

Limburg als geografische eenheid is eigenlijk een historisch toeval. In de hier gepresenteerde scenario's, toekomstvisies, zet de provincie in op structurele aanpassing. De schaal wordt zowel kleiner als groter, de aanpak minder bestuurlijk en meer pragmatisch. Denk vooral mee!

 

 

Eigen regio voorop
Limburg, hoe klein ook, valt uiteen in diverse regio’s. Zuid en noord hebben specifieke kenmerken, midden is moeilijk en in het zuiden heb je nog de scheidslijn tussen oost en west. We hebben dat lang dapper weggepraat, maar de verschillen zijn onmiskenbaar. De paradox van het steeds dominantere wereldwijde web is dat er meer aandacht komt voor die kleinere eenheden, die tenminste houvast en overzicht bieden. Medio 2018 besluit de provincie om deze tendens positief tegemoet te treden. Tegen 2030 moet de decentralisering afgerond zijn. Dat gaat lukken omdat op regio-schaal zaken beter te regelen zijn. Er is slim gekozen voor het inrichten van enige sociaaleconomisch en cultureel samenhangende regio’s, met een eigen infrastructuur en herkenbare identiteit als maatschappelijk cement. In die regio’s wonen en werken de mensen, ze doen er hun inkopen en vinder er vertier. De stedelijke kernen zijn goed bereikbaar. Het is ook de schaal waarop de Limburgers het liefst politieke verantwoordelijkheid nemen. Uiteraard zijn er zaken van bovenregionaal belang, dus het gouvernement gaat niet in de verkoop, maar regie in eigen regio wordt het vertrekpunt.

Al snel blijkt dat deze aanpak in Noord-Limburg tot tastbare resultaten leidt. Het vizier gaat daar meer op de Duitse oostflank en Brabantse westzijde, zoals altijd al informeel het geval. Nijmegen komt in beeld als referentiestad. In Zuid-Limburg is er eerst wat jaren gedoe over de vraag of er een of twee regio’s moeten komen. In 2025 is de knoop doorgehakt; toch maar twee, want de stedendriehoek leverde niet op wat er van werd verwacht, en in plaats van geforceerd culturen samenvoegen kan beter het afwijkende DNA van oost en west uitgangspunt zijn van ambitie en planning. En verder? Mooie perspectieven voor Eindhoven-zuid (Ryanair-jargon voor Weert), waar tegen het jaar 2030 een bloeiende low budget creative city staat.

Lees meer

De grens over
Grensoverschrijdend contact heeft de afgelopen decennia in Limburg in het teken gestaan van de euregio Maas-Rijn. Maar in 2018 komt de kentering. Bij het nog eens tegen het licht houden van de aanvankelijke ambities valt niet aan de indruk te ontkomen dat de kosten en inspanningen niet opwegen tegen de baten. Lang is gedacht dat geografische nabijheid vanzelf wel zou leiden tot culturele nabijheid. De alledaagse praktijk bewijst het tegendeel: Duitse, Waalse en Vlaamse grensgenoten blijven onverstoord in hun eigen comfort- en taalzone. De euregio blijkt voor alles een bestuurdersproject, en daarmee weinig toekomstvast.

Een terugtrekking binnen veilige grenzen is echter niet de reactie, integendeel. Uit een analyse van het Europese krachtenveld blijkt dat niet minder maar juist meer ambitie gepast is en de euregio veel breder moet worden gedefinieerd en ook realistischer moet worden opgezet. De in 2020 aan het werk gezette taskforce komt met een visionair voorstel. Uitgangspunt is de constatering dat de serieuze hotspots om ons heen liggen: het Ruhrgebied, de Randstad en de as Lille-Londen. Het gebied daartussen, grofweg de beide Limburgen, beide Brabanden en de regio Zeeland-Antwerpen, is ongedefinieerd en versplinterd, meer een transitozone tussen de werkelijke innovatiekernen. Traditioneel kennen we het gebied als de grensregio Nederland-Vlaanderen, maar we hebben daar eigenlijk weinig mee gedaan. De taskforce stelt voor om dat voor de toekomst fundamenteel anders aan te pakken, en van dit ambigue tussengebied ook een Europese hotspot te maken.

Nieuwe stijl

Het potentieel daarvoor is niet mis: de Europese hoofdstad, een zeehaven, de hightech-as Brainport-Leuven, een bak kenniswerkers, een prima infrastructuur en expertise op het gebied van transport en logistiek. Hoewel het gebied factoren groter is dan Maas-Rijn is het veel eenduidiger, met gedeelde achtergronden en dezelfde voertaal. Vanaf 2023 begint de implementatie van plannen. Nu eens niet topdown, maar door consequent grensoverschrijdende samenwerkingsprojecten te faciliteren en steunen. Deze keer maken de mensen de regio, stapje voor stapje, en zorgt de overheid voor smeerolie en waar mogelijk voor het wegnemen van formele barrières.

Binnen deze euregio nieuwe stijl heeft ieder gebied een specifieke, door de ligging gedefinieerde rol. West-Vlaanderen bouwt de al bestaande bestuurlijke samenwerking met de regio Nord-Pas de Calais uit, Noord-Brabant profileert zich nadrukkelijk als de open verbinding met de Randstad en Limburg wordt de primaire schakel met het Noordrijn-Westfaalse industriegebied. En jawel, plotseling vindt iedereen dat die IJzeren Rijn er toch maar snel moet komen. In 2030 tuft de eerste goederentrein welgemoed door Limburgse dreven.

Laat hier een reactie achter

Vul onderstaand formulier in om een reactie achter te laten op dit artikel.
Uw reactie wordt eerst door de redactie gecontroleerd, alvorens deze wordt geplaatst bij het artikel.

Naar boven
Copyright 2018 - RadarLimburg - Scenario: Exit Limburg - De Grens - Thema's