Sluiten
RadarLimburg
Heerlen
Introductie
Toekomst
Feit
Geschiedenis
Opinie
Introductie

Heerlen lijkt klaar voor de wederopstanding. Ooit een van de rijkste steden van Nederland, heeft de stad nu te maken met krimp, leegstand, werkloosheid en een imagoprobleem door bijvoorbeeld het roemruchte drugsverleden. Maar er wordt gebouwd in Heerlen en gesloopt. Van alle kanten stromen miljoenen euro's naar Parkstad Limburg voor nieuwe impulsen en nieuw elan. De redactie van RadarLimburg toog naar Heerlen, sprak met burgers en smaakmakers en presenteert de inhoud via film, foto's, interviews, vlog, podcast, scenario, onderzoek en animatie. 

 

Toekomst

Er zijn genoeg kansen in Heerlen, vraag maar aan IBA-directrice Kelly Regterschot, gedeputeerde Eric Geurts of raadslid Roel Leers. Maar Jo Coenen, architect, aanvankelijk verbonden als supervisor van IBA spreekt van een gemiste kans. 

Feit

Heerlen krijgt maarliefst veertig miljoen van de Rijksoverheid om de regio uit het slop te halen. Hoewel de herindeling is afgeblazen, zal Heerlen zich nadrukkelijker moeten profileren als centrumstad, vindt bijvoorbeeld gedeputeerde Ger Koopmans.

Geschiedenis

De steenkolenmijnen zorgden zo'n zestig jaar lang voor welvaart in Oostelijk Zuid-Limburg. Toen de mijnen gesloten werden, begonnen de problemen. 

Opinie

Roemrucht is het heroïnetijdperk in Heerlen. In de jaren zeventig waren er zo'n vijftienhonderd harddrugsverslaafden, dat aantal is nu tot minder dan de helft terug gebracht. Nog altijd worstelt de stad met een drugs-imago. Daarom fotografeerde Mat Snijders juist de mooiste plekken van Heerlen.

Sluiten

Wat Heerlen van Preston kan leren

Scenario: Heerlen en Preston
Scenario: Heerlen en Preston
Auteur
Jan Bierhoff
Bron
Datum
12-12-2018
3
Open item
Reageer op dit item

Preston is een stad in Groot Brittanië met zo'n beetje dezelfde problemen als Heerlen. De plaats maakte een metamorfose door. Wat kan Heerlen leren van Preston? Een scenario.

Heerlen na het vertrek van de mijnindustrie, op zoek naar een nieuw perspectief, enzovoort. Het verhaal is bekend. Na een reeks minder gelukkige ambities besluit de plaatselijke politiek tot een radicale koerswending. Bepalend daarvoor was een werkbezoek aan het Engelse Preston, in 2018 uitgeroepen tot de snelst innoverende regio van het Verenigd Koninkrijk. Preston, een middelgrote stad in het industriële hart van Engeland, waar met een uitgekiend pakket maatregelen de werkeloosheid binnen enige jaren ruim werd gehalveerd en nieuw elan nu de boventoon voert.

Jongeren

Hoe kreeg die voormalige mijn- en metaalstad dat voor elkaar? Simpelweg door op te houden met bedrukt navelstaren en goed om zich heen te kijken. Vooral naar oplossingen in andere landen en regio’s waar het verdwijnen van traditionele bronnen van werkgelegenheid nog steeds tot grote problemen leidt. Zoals de Amerikaanse ‘rust belt’, thuishaven van de kwakkelende auto-industrie, waar de stad Cleveland zich aan de misère ontworstelde. En in eigen land de havenstad Bristol, met een wegkwijnende scheepsbouw en nu een snelgroeiende R&D-sector. Of het Baskische Mondragon, waar de trek van jongeren naar de steden de regio ontvolkte en dat proces werd omgekeerd met kleinschalige coöperaties.

Het Preston-model voor stadsvernieuwing kent vijf pijlers, die allemaal verwijzen naar een ander type sociaaleconomisch beleid. Hier in kort bestek de essentie van die innovaties.

1. Risicodragend bestuur

Preston is een goed voorbeeld van evenwicht tussen initiatieven van onderop en bovenaf. Ideeën en plannen van plaatselijke partijen zijn de basis, maar om te slagen hebben ze behoefte aan een vertrouwenwekkende bedding van bestuurlijke daadkracht. Politiek leiderschap met visie en uithoudingsvermogen is essentieel, zet het vliegwiel van maatschappelijke verandering in gang.

2. Strategische samenwerking met lokale partners

Geïnspireerd door initiatieven in het Amerikaanse Cleveland werden gezamenlijke ontwikkelplannen opgesteld, samen met de belangrijkste organisaties en bedrijven in Preston (denk aan ziekenhuizen, woningcorporaties, opleidingen). Vooral om stadsontwikkeling tot een gedeeld belang te maken en materiaal, diensten en expertise bij voorkeur lokaal in te kopen. Dat leidde tot een spectaculaire stijging van plaatselijke bedrijvigheid.

3. Coöperatieve werkgelegenheid

Waar de plaatselijke politiek de ruimte trekt, is het aan de burgers zelf om daar dan invulling aan te geven. In het Spaanse Mondragon is daar een succesvol model voor ontwikkeld, dat inmiddels navolging krijgt in tal van landen. Uitgangspunt: een veelvoud van nieuwe, kleinschalige bedrijvigheid neemt de plaats in van het streven naar een grote, centrale, en daarmee kwetsbare bron van economische welvaart. De dynamiek zit bij de mensen zelf en wordt niet langer aangedragen door een buitenstaander. Vertrouwen in eigen kracht heeft ook allerlei positieve neveneffecten. De werkvorm is vaak de coöperatie of het collectief, waarbij zelfsturing een belangrijke plaats inneemt.

4. Plaatselijk geld

Afrekenen bij de fietsenmaker? In Preston kan dat ook met de PP, de Preston Pound. De introductie van een plaatselijk betaalmiddel was een slimme zet. Daarmee blijft geld circuleren in de lokale economie, en stimuleert het vooral het kleinbedrijf, de winkel om de hoek. Omdat de rente laag is of zelfs negatief, doe je die PP weer snel van de hand, en renderen de op zich kleine bedragen maximaal. In steden met vergelijkbare initiatieven zoals de Londense wijk Brixton en het zuidelijke Bristol wordt een klein percentage van de geldhoeveelheid opzijgezet voor het verstrekken van microkrediet aan startende ondernemers. Plaatselijk geld is daarmee meer dan een betaalmiddel, het is ook een bron van trots, van het besef dat de stad zich wel weet te redden.

5. Kennis is macht

De bovengenoemde projecten zijn verre van evident en opbouw vaak een kwestie van vallen en opstaan. Om door te gaan en te verbeteren is een katalysator onontbeerlijk. In Preston vervulde een centrum voor lokale economische strategie die rol, gefinancierd door de regionale overheid. Dat centrum zorgt voor praktische adviezen, voortgangsverslagen, persoonlijke begeleiding en terugkoppeling naar de politiek.

Stabiele toekomst

Voor Heerlen staat een en ander nog in de kinderschoenen, maar de stad mag met dit scenario rekenen op vitalisering van de economische infrastructuur. Met daarnaast een uitdagend, versgebouwd stadshart en vernieuwing van de fysieke infrastructuur van de hele regio via het meerjarige IBA-project, verzekert Heerlen zich van een stabiele toekomst. Het werd ook tijd.

 

 

 

 

Laat hier een reactie achter

Vul onderstaand formulier in om een reactie achter te laten op dit artikel.
Uw reactie wordt eerst door de redactie gecontroleerd, alvorens deze wordt geplaatst bij het artikel.

Naar boven
Copyright 2018 - RadarLimburg - Scenario: Heerlen en Preston - Heerlen - Thema's