Sluiten
RadarLimburg
Klimaat
Introductie
Toekomst
Feit
Geschiedenis
Opinie
Introductie

Het veranderende klimaat is een van de belangrijkste thema's internationaal. Zo krijgt Heerlenaar Frans Timmermans de leiding over het klimaatbeleid in de Europese Commissie. De redactie van RadarLimburg peilde hier en daar de stand van zaken in eigen provincie. En zie, Hans Heijnen, vertrekkend directeur van de Natuur en Miliefederatie Limburg, heeft het niet zo op windmolens en zonnepanelen, en: "Kernenergie is een optie."

Toekomst

Het klimaat verandert snel. Hebben we kernenergie nodig om onze klimaatdoelen te halen? En is Maastricht Aachen Airport in 2024 klimaatneutraal? In ieder geval moeten we accepteren dat het risico op een wereldwijde infectieziekte groter wordt.

Feit

Jaarlijks komen er twintig nieuwe soorten insecten naar Nederland door klimaatverandering. Dat gaat vanzelf. Je kunt ook wat doen. Je bespaart 910 kiloton CO2 wanneer je elk jaar drie kledingstukken minder koopt. En 1500kg CO2 per jaar wanneer je tien zonnepanelen op het dak van je huis legt.

Geschiedenis

In de jaren tussen 1981-2010 was de gemiddelde jaartemperatuur 10,1°C. Nu ligt die ruim een halve graad hoger. De industrie is voor een belangrijk deel verantwoordelijk voor de temperatuurstijging, in Limburg is dat met name Chemelot.

Opinie

Waar is plaats voor een miljoen bomen? En waar komen windmolens en zonnepanelen? De voorzitter van de Limburgse Milieufederatie wil ze niet en is niet vies van kernenergie. Redacteur Laura daagt zichzelf uit een week lang zo klimaatneutraal mogelijk te eten.

Sluiten

SphinxTuin in Maastricht kost vooral energie van de bewoners

Column: tussen droom en daad
Column: tussen droom en daad
Auteur
Jan Bierhoff
Bron
Datum
17-09-2019
2
Open item
Reageer op dit item

Duurzaam ontwikkelen, ja, dat was precies wat ons voor ogen stond toen we ruim twee jaar terug startten met het SphinxTuinproject. Verantwoord omgaan met natuurlijke hulpbronnen, en zo veel mogelijk bouwen met recyclebare materialen. Nu eind 2019 het appartementencomplex aan de Maastrichtse Maagdendries wordt opgeleverd, kunnen we de balans opmaken. Missie geslaagd? Nou nee, op zijn best maar deels, want zo eenvoudig was het allemaal niet. We moeten veel van vadertje staat, maar mogen aanmerkelijk minder en kunnen eigenlijk nog maar bar weinig.

Duurzaam ontwikkelen, ja, dat was precies wat ons voor ogen stond toen we ruim twee jaar terug startten met het SphinxTuinproject. Verantwoord omgaan met natuurlijke hulpbronnen, en zo veel mogelijk bouwen met recyclebare materialen. Nu eind 2019 het appartementencomplex aan de Maastrichtse Maagdendries wordt opgeleverd, kunnen we de balans opmaken. Missie geslaagd? Nou nee, op zijn best maar deels, want zo eenvoudig was het allemaal niet. We moeten veel van vadertje staat, maar mogen aanmerkelijk minder en kunnen eigenlijk nog maar bar weinig.

SphinxTuin is het eerste cpo-project in Limburg. Een burgerinitiatief voor collectief particulier opdrachtgeverschap, waarbij de regie geheel in handen is van de toekomstige bewoners. Centraal in onze ambities stond en staat de realisatie van een milieuvriendelijk gebouw, met ruimte voor experiment en de nieuwste technologie. Daar hebben we flink op moeten inleveren, onder druk van gebrekkige regelgeving, onduidelijke subsidiestromen, te hoge prijskaartjes en de combinatie daarvan: angst voor het nieuwe.

De SphinxTuin wordt daarom geen ‘nul op de meter’ -complex, nog net geen ‘BEST-gebouw’ (bijna energie-neutraal gebouw), maar bleek wel een proeftuin voor het verkennen van de kloof tussen droom en daad, tussen theorie en praktijk, tussen het milieu ontzien en het milieu koesteren.

Belangrijkste leerstuk bij duurzaamheid is de energiehuishouding. Lang hebben we gepuzzeld met de inzet van geothermische energie, een warmtepomp voor het hele complex. Maar de geraadpleegde adviesbureau’ s  zagen er niet veel in: de duurste oplossing en geen garanties voor werkzaamheid op termijn. En de gemeente Maastricht had een andere voorkeur: gebruik van de restwarmte van Sappi, de papierfabriek. Ook goed natuurlijk, zij het niet optimaal.

Uiteraard krijgt SphinxTuin zonnepanelen, maar die spelen niet de prominente rol die we aanvankelijk in gedachten hadden. We wilden een ‘circulair systeem’, waarbij de panelen een opslagmedium (grote accu) zouden voeden, die weer energie zou leveren aan de elektrische auto’ s in de parkeerlaag, die op hun beurt de verlichting en andere energievraag in de avond en nacht voor hun rekening konden nemen. Het systeem werkt, elders in het land, maar is nog prijzig. En overheidssubsidie, die zat er aan te komen, maar was nog niet in beeld toen we de knoop moesten doorhakken. Bovendien keken we naar de laatste generatie zonnepanelen, niet langer die zwarte platen op het dak, maar gevelpanelen op kleur die in de constructie kunnen worden verwerkt. Ideaal, maar onhaalbaar. Eerste belangrijke hobbel was de gemeentelijke welstandscommissie, die niets moest hebben van al die nieuwlichterij. En de provincie had wel een goedgevulde subsidiepot, maar wilde die alleen besteden aan ‘brede uitrol van bewezen technologie’ en niet aan experiment.

Vaak liepen we dus tegen staand beleid aan, waarbij er weliswaar steunmiddelen beschikbaar waren, maar alleen tegen specifieke voorwaarden. Zo hadden we een plan voor het maken van een waterbuffer in de binnentuin, voor opvang van de steeds heftiger wordende hoosbuien en om ons groen te besproeien in tijden van extreme hitte. Het waterschap is daar groot voorstander van, maar helpt alleen financieel bij bestaande woningen, niet bij nieuwbouw. Waarom is een raadsel.

Wel hebben we zelf de beurs getrokken voor prima isolatie: triple glas en een robuuste constructie, maar niet geïnvesteerd in een warmte-terugwininstallatie, die nogal eens verantwoordelijk is voor een vervuild binnenklimaat. In SphinxTuin ventileren we natuurlijk. Ook hebben we vastgehouden aan de ambitie om het gebouw letterlijk te vergroenen. Behalve het gebruik van groene steen worden de meeste gevels met klimplanten begroeid en komen er kleine bomen op het dak, zodat we ons eigen zuurstoffabriekje in huis hebben. De regelgevers keken er zuinig naar maar wierpen uiteindelijk daar geen blokkade voor op. Na het nodige bestuurlijke getouwtrek geldt dat ook voor het omzeilen van de gemeentelijke parkeernorm, omdat we elektrische deelauto’ s gaan inzetten voor onze mobiliteit.

Uiteindelijk is in SphinxTuin wellicht een geheel andere dimensie van duurzaamheid nog de belangrijkste, de sociale. Uiteindelijk tellen niet de stenen maar de mensen. We delen, en gebruiken daarmee efficiënt, een ontmoetingsruimte die ook open staat voor buurtinitiatieven, gastenkamers, een inpandige wasserette, de binnentuin en dus ook onze schone auto’ s. Hoe precies valt af te wachten, maar dat betrokken leefklimaat zal ook in de toekomst nog milieuwinst leveren.

 

Laat hier een reactie achter

Vul onderstaand formulier in om een reactie achter te laten op dit artikel.
Uw reactie wordt eerst door de redactie gecontroleerd, alvorens deze wordt geplaatst bij het artikel.

Naar boven
Copyright 2018 - RadarLimburg - Column: tussen droom en daad - Klimaat - Thema's