Sluiten
RadarLimburg
Klimaat
Introductie
Toekomst
Feit
Geschiedenis
Opinie
Introductie

Het veranderende klimaat is een van de belangrijkste thema's internationaal. Zo krijgt Heerlenaar Frans Timmermans de leiding over het klimaatbeleid in de Europese Commissie. De redactie van RadarLimburg peilde hier en daar de stand van zaken in eigen provincie. En zie, Hans Heijnen, vertrekkend directeur van de Natuur en Miliefederatie Limburg, heeft het niet zo op windmolens en zonnepanelen, en: "Kernenergie is een optie."

Toekomst

Het klimaat verandert snel. Hebben we kernenergie nodig om onze klimaatdoelen te halen? En is Maastricht Aachen Airport in 2024 klimaatneutraal? In ieder geval moeten we accepteren dat het risico op een wereldwijde infectieziekte groter wordt.

Feit

Jaarlijks komen er twintig nieuwe soorten insecten naar Nederland door klimaatverandering. Dat gaat vanzelf. Je kunt ook wat doen. Je bespaart 910 kiloton CO2 wanneer je elk jaar drie kledingstukken minder koopt. En 1500kg CO2 per jaar wanneer je tien zonnepanelen op het dak van je huis legt.

Geschiedenis

In de jaren tussen 1981-2010 was de gemiddelde jaartemperatuur 10,1°C. Nu ligt die ruim een halve graad hoger. De industrie is voor een belangrijk deel verantwoordelijk voor de temperatuurstijging, in Limburg is dat met name Chemelot.

Opinie

Waar is plaats voor een miljoen bomen? En waar komen windmolens en zonnepanelen? De voorzitter van de Limburgse Milieufederatie wil ze niet en is niet vies van kernenergie. Redacteur Laura daagt zichzelf uit een week lang zo klimaatneutraal mogelijk te eten.

Sluiten

'Limburgse gemeenten hebben geen idee wat er op hen afkomt'

Geen tijd voor politiek gekijf
Geen tijd voor politiek gekijf
Auteur
Monique van de Ven
Bron
Regionale Energie Transitie, Volmar Delheij, Thijs Kuipers
Datum
04-09-2019
3
Open item
Reageer op dit item

Er komt vast opnieuw gesteggel over de plekken voor windmolens en zonneweides, maar niet lang, want daar is geen tijd voor. Limburg moet als de wiedeweerga keuzes gaan maken en zich niet blind staren op immense stalen wieken want er komen complexere vraagstukken aan zoals het verwarmen van huizen zonder gas, zeggen experts. ‘’De meeste Limburgse gemeenten hebben geen idee wat er op hen afkomt.’’

Er komt vast opnieuw gesteggel over de plekken voor windmolens en zonneweides, maar niet lang, want daar is geen tijd voor. Limburg moet als de wiedeweerga keuzes gaan maken en zich niet blind staren op immense stalen wieken want er komen complexere vraagstukken aan zoals het verwarmen van huizen zonder gas, zeggen experts. ‘’De meeste Limburgse gemeenten hebben geen idee wat er op hen afkomt.’’

Om de klimaatdoelen te halen, is Nederland opgedeeld in dertig regio’s die ieder voor zich gaan beschrijven hoe ze energie denken te besparen, hoe ze groene energie willen opwekken en hoe ze denken alle woningen te verwarmen zonder aardgas. De zogenoemde RES hoeft zich (nog) niet te buigen over industrie, vervoer en landbouw. In Limburg werken twee regio’s keihard aan plannen die de CO2-uitstoot in 2030 moeten hebben gehalveerd. Dat gaat niet zonder slag of stoot. 

Tijd verknoeien

Volmar Delheij woont in een goed geïsoleerd huis met twaalf zonnepanelen op het dak. Hij oriënteert zich nu op een warmtepomp.In Zuid-Limburg was al snel zoveel onenigheid tussen de achttien gemeenten dat er subregio’s zijn gevormd. ‘’Het heeft geknetterd en gedonderd’’, zegt Volmar Delheij, mede-coördinator in Zuid. ''We hebben er sessie na sessie aan besteed, maar de uitgangspunten lagen te ver uit elkaar.'' Zo heeft de subregio Sittard-Geleen de warmtetransitie als belangrijkste uitgangspunt. Maastricht heeft een totaal andere aanpak. "Zij maakt per sector afspraken en akkoorden, bijvoorbeeld besparingsafspraken met de industrie. Onze aanpak in Parkstad is topdown. Wij hebben een programma waar de Parkstadregio ja tegen heeft gezegd en dat gaan we uitvoeren.’’ Met het instellen van subregio’s doet Zuid-Limburg een stap terug, vindt Delheij. ‘’Allemaal tijd verknoeien. De trein reed hier. Parkstad is in 2013 als één van de eerste regio’s gestart met de energietransitie. Wij liepen voorop.'' Maar de snelste bepaalt in Zuid-Limburg niet het tempo. ''Respect voor elkaars uitgangspunten is de basis. Dat gaat steeds beter'', aldus Delheij.

Op tafel ligt het bijna vijf honderd pagina’s dikke rapport dat de regio Parkstad in 2016 presenteerde. Het is een beleidsprogramma met uitgewerkte plannen voor een periode van steeds vier jaar met als doel om in 2040 klimaatneutraal te zijn. Maastricht wil al in 2030 klimaatneutraal zijn en werkt met een klimaatbegroting.

Windmolens

De regio Parkstad loopt zelf achter op haar programma. In 2020 zouden er op 7250 daken zonnepanelen moeten liggen. De teller staat nu op 4000. De doelstelling van 8 procent duurzame energie en besparing in 2020 zal waarschijnlijk niet worden gehaald. ''Misschien 6 of 6,5 procent'', denk Delheij. Er staat nog geen enkele windmolen. Ze zijn wel gepland: drie in Landgraaf, mogelijk twee in Brunssum en een drietal in Parkstad-Zuid. Bij Nuth zou er ook eentje moeten komen maar daar had het college van de voormalige gemeente Nuth weinig trek in. Het programma van Parkstadregio telt uiteindelijk 33 windmolens. ‘’Dat gaat waarschijnlijk niet lukken’’, denkt Delheij, maar de helft misschien wel. ‘’Waarom plaatsen we geen windmolens tegen de grens op plekken waar even verderop toch al Duitse windmolens staan? Of een corridor langs de A76? Met een windcoördinator onderzoeken we nu voor heel Parkstad de mogelijkheden.''

Zowel in Zuid, midden- als Noord Limburg zijn werkgroepen bezig om te beschrijven hoeveel windmolens en zonneweides er wáár moeten komen. De uitgangspunten gaan in het voorjaar van 2020 naar alle gemeenteraden ter bespreking. Volgens Thijs Kuipers, voorzitter van de RES in Midden- en Noord-Limburg gaat het om een mix van wind- en zonne-energie. Wie windmolens aan de horizon lelijk vindt, moet zich realiseren dat zonne-energie meer ruimte kost. Eén windmolen kan zo’n 2000 tot 2500 huishoudens van energie voorzien. Voor dezelfde opbrengst is 10 hectare zonneveld nodig. Niets doen, is geen optie, er moeten volgens het landelijke klimaatakkoord keuzes worden gemaakt.

Warmteplan per woonwijk

Veel ingewikkelder dan het opwekken van duurzame energie is volgens Kuipers, ook wethouder in de gemeente Horst aan de Maas, het warmtevraagstuk. ‘’Hoe gaan we onze woningen verwarmen zonder aardgas? Dat is politiek minder heikel maar zeker zo complex. Gaan we nog meer duurzame energie opwekken? Gaan we gebruik maken van biomassa? Van aardwarmte? Gaan we de restwarmte van industrie gebruiken? Of moeten huizen beter worden geïsoleerd en worden aangesloten op warmtepompen?’’ Hier en daar wachten mensen niet op de overheid en ontstaan energiecoöperaties. Maar de grote massa wacht af. Gemeenten zullen per buurt of wijk een warmteplan gaan maken.

Alleen al in de Parkstadregio is het de bedoeling dat 20.000 huishoudens in tien jaar tijd gaan investeren. In april volgend jaar wil de gemeente op de woonboulevard in Parkstad een WoonWijzerWinkel openen waar mensen terecht kunnen voor informatie over warmtepompen, zonne-energie, isolatie en andere energThijs Kuipers woont in een goed geïsoleerd huis met twintig zonnepanelen op het dak. Zijn auto rijdt op biobrandstof.iebesparende voorzieningen. Voorlichting alleen is niet voldoende. Er is volgens Delheij een gedragsverandering nodig. ‘’Mensen komen in beweging als ze bedreigd worden of als er iets te halen valt. De overheid zal die prikkels moeten inzetten. Ze zal gas duurder gaan maken en subsidie geven voor verduurzaming.’’   

‘Niet door de strot duwen’

De RES zit zelf ook verlegen om kennis over warmetransitie. Nederland telt weinig deskundigen op dat gebied. Delheij heeft net nog iemand uit Rotterdam kunnen strikken. Limburgse gemeenten ontberen veel kennis. ‘’Er is volstrekt te weinig capaciteit om de energietransitie het hoofd te bieden. De meeste gemeenten hebben geen idee wat er op hen afkomt’’, meent Delheij. Ook in Noord- en midden-Limburg huren ze links en rechts experts in omdat er weinig kennis is bij de overheid. Niettemin heeft Kuipers er alle vertrouwen in dat de energietransitie haalbaar is. ‘’Nederland ging eerder over van turf op kolen. En binnen een paar jaar zat het hele land op aardgas.’’ Het proces vraagt naast snelheid ook om tact. Kuipers voelt zich daarom een soort ‘’evenwichtskunstenaar’’. ‘’Ik probeer te balanceren tussen het erkennen van emoties en het niet volledig er in meegaan. Zo zoek ik ook een evenwicht tussen ambitie, tempo, daadkracht en zorgvuldigheid. Het klimaatvraagstuk vraagt om actie. We kunnen niet blijven palaveren, maar mensen moeten niet het gevoel hebben dat we ze dingen door de strot duwen.’’

Laat hier een reactie achter

Vul onderstaand formulier in om een reactie achter te laten op dit artikel.
Uw reactie wordt eerst door de redactie gecontroleerd, alvorens deze wordt geplaatst bij het artikel.

Naar boven
Copyright 2018 - RadarLimburg - Geen tijd voor politiek gekijf - Klimaat - Thema's