Sluiten
RadarLimburg

Lezen en schrijven

Terug naar overzicht
Lezen en schrijven
Introductie
Toekomst
Feit
Geschiedenis
Opinie
Introductie

Het was echt schrikken toen we de cijfers tot ons door lieten dringen. Liefst honderdduizend Limburgers hebben zoveel moeite met lezen en schrijven dat ze het verwijsbriefje van de dokter niet kunnen lezen of de bijsluiter van hun medicijnen. Op het station moeten ze vragen naar de juiste trein. Maar ze zijn gewiekst in het verhullen van hun probleem. Je loopt er niet mee te koop natuurlijk. Hoe moeten we laaggeletterdheid zien in het licht van de ontlezing? En wordt er wel minder gelezen of wordt er juist anders gelezen? Limburgers gaan minder naar de bibliotheek dan andere Nederlanders, maar welke conclusies kun je daar uit trekken? De redactie van RadarLimburg ging op onderzoek uit. 

Toekomst

Toch nog controversieel, de vraag of er nu door de jeugd meer of minder wordt gelezen. Want wat doe je bij dat getuur op je mobiel? Het klassieke lezen, dat is zeker op zijn retour, zie het provinciale rapport over bibliotheekgebruik. Maar het tegenoffensief wordt ingezet: hoogleraren die in deze Radar uitleggen dat je met lezen je brein vitaal houdt en bestuurders die bereid zijn projecten te entameren en financieren. Let ook op de meesters en juffen voor de klas, die dapper het boek ter hand nemen en blijven voorlezen.

Feit

De cijfers liegen er niet om: een pak laaggeletterden in Limburg. Meer dan elders in het land. Vaak dialec kallen, het verklaart een stukje, en ook de zekerheid dat weinig onderwijs leidt tot geringe taalvaardigheid. Hier en daar houden senioren kleine leesklupjes in stand, en worden latere generaties wakkergeschud met een boekenweek voor jongeren. Hoopvol ook: allochtonen die in zes weken elementair Nederlands spreken. Motivatie lijkt het sleutelwoord. 

Geschiedenis

Niet kunnen lezen is maatschappelijk niet meekomen, zegt de wetenschap. En het verhaal van Roger Breemen bevestigt die wrange werkelijkheid. De problematiek groeide met de jaren. Zie hoe bibliotheken veranderden van boekentempels in activiteitencentra. Lees (!) hoe jongeren vooral gaan voor beeld. En zelfs de beeldverhalenbranche inmiddels een kwijnend bestaan leidt.

Opinie

Het zit ons niet lekker, die ontlezing. Recensent Koen Eykhout verwoordt het onbehagen, zij het met een vleugje relativering. Docenten blijven bevlogen literatuur onder de aandacht brengen. En we bedenken van alles: teksten zingen, dan onthoud je ze (Gé Reijnders), cursussen schrijverschap (Petra Quaedvlieg), en in het Limburgs Museum een project van Paul van Loon over taal met shocktherapie. Of moeten we omdenken, zoals in het scenario van Jan Bierhoff: straattaal is het nieuwe ABN en beelden zijn de nieuwe woorden?

Sluiten

De Liedjeskast

De Liedjeskast
De Liedjeskast
Auteur
Emile Hollman
Bron
Marjan Suilen, website
Datum
03-10-2018
2
Open item
Reageer op dit item

In de strijd tegen laaggeletterdheid bedachten zanger Gé Reinders maar vooral zijn echtgenote Marjan Suilen De Liedjeskast. Een vrolijk taalprogramma met vijftien liedjes, kleuren, animaties en oefenmateriaal, zowel online als op papier. Het idee: met muziek kun je veel gemakkelijker die lastige regels opnemen en onthouden.

 

In de strijd tegen laaggeletterdheid bedachten zanger Gé Reinders maar vooral zijn echtgenote Marjan Suilen De Liedjeskast. Een vrolijk taalprogramma met vijftien liedjes, kleuren, animaties en oefenmateriaal, zowel online als op papier. Het idee: met muziek kun je veel gemakkelijker die lastige regels opnemen en onthouden.

Samen met Gé Reinders en zangeres Suzan Seegers is Marjan Suilen in de vernieuwde bibliotheek van Meerssen om het programma te promoten. “Dit zijn de moeilijkste liedjes die ik ooit heb geschreven”, houdt Reinders het publiek in Meerssen voor. De liefde kent kennelijk niet zo’n ingewikkelde regels als de taal. “De liedjes moesten leuk zijn én kloppen.”

Marjan Suilen werkt al jaren voor het Regionale Opleidingen Centrum (ROC). “Ik was al jaren aan het werken met steeds dezelfde groep mensen. Ze gingen niet of nauwelijks vooruit met de Nederlandse taal. Conclusie: kennelijk werkt de gebruikelijke methode niet voor een grote groep mensen. Dus ik dacht: wat kunnen we verzinnen om dat leren te ondersteunen?”

De zintuigen moesten daar in elk geval een rol in spelen. Zo ontstond langzaam het idee voor De Liedjeskast. “Ik heb dat een jaar of vijf met laaggeletterden in mijn klas uitgeprobeerd. Sommigen draaiden de liedjes in de auto op weg naar de les, anderen onder het poetsen. Je zag ineens dat dingen bleven hangen. Het is fingerspitzengefühl, of het zo beter werkt is geloof ik nooit goed onderzocht.”

De liedjes zijn vrolijk en inhoudelijk, ze behandelen allemaal een eigen taalkwestie. Muzikale vrienden van Gé zongen ze in. Zo zingt Bert Visscher over de f en de v, Syb van der Ploeg over klinkers, en Guus Meeuwis over de tegenwoordige tijd. Maar zelfs aan de hand van deze liedjes blijkt de Nederlandse taal lastig om te leren.

“Onze taal is zo moeilijk. Je snapt bijna niet dat mensen het kunnen leren. Zo’n liedkastje is niet meer dan een schema, ondersteund door muziek, kleuren, en tekeningetjes. Theorie aan muziek koppelen schijnt te werken, nou ja, daar maken ze in de reclame niet voor niets gebruik van.”

Ga naar de Liedjeskast

Laat hier een reactie achter

Vul onderstaand formulier in om een reactie achter te laten op dit artikel.
Uw reactie wordt eerst door de redactie gecontroleerd, alvorens deze wordt geplaatst bij het artikel.

Naar boven
Copyright 2018 - RadarLimburg - De Liedjeskast - Lezen en schrijven - Thema's