Sluiten
RadarLimburg

Lezen en schrijven

Terug naar overzicht
Lezen en schrijven
Introductie
Toekomst
Feit
Geschiedenis
Opinie
Introductie

Het was echt schrikken toen we de cijfers tot ons door lieten dringen. Liefst honderdduizend Limburgers hebben zoveel moeite met lezen en schrijven dat ze het verwijsbriefje van de dokter niet kunnen lezen of de bijsluiter van hun medicijnen. Op het station moeten ze vragen naar de juiste trein. Maar ze zijn gewiekst in het verhullen van hun probleem. Je loopt er niet mee te koop natuurlijk. Hoe moeten we laaggeletterdheid zien in het licht van de ontlezing? En wordt er wel minder gelezen of wordt er juist anders gelezen? Limburgers gaan minder naar de bibliotheek dan andere Nederlanders, maar welke conclusies kun je daar uit trekken? De redactie van RadarLimburg ging op onderzoek uit. 

Toekomst

Toch nog controversieel, de vraag of er nu door de jeugd meer of minder wordt gelezen. Want wat doe je bij dat getuur op je mobiel? Het klassieke lezen, dat is zeker op zijn retour, zie het provinciale rapport over bibliotheekgebruik. Maar het tegenoffensief wordt ingezet: hoogleraren die in deze Radar uitleggen dat je met lezen je brein vitaal houdt en bestuurders die bereid zijn projecten te entameren en financieren. Let ook op de meesters en juffen voor de klas, die dapper het boek ter hand nemen en blijven voorlezen.

Feit

De cijfers liegen er niet om: een pak laaggeletterden in Limburg. Meer dan elders in het land. Vaak dialec kallen, het verklaart een stukje, en ook de zekerheid dat weinig onderwijs leidt tot geringe taalvaardigheid. Hier en daar houden senioren kleine leesklupjes in stand, en worden latere generaties wakkergeschud met een boekenweek voor jongeren. Hoopvol ook: allochtonen die in zes weken elementair Nederlands spreken. Motivatie lijkt het sleutelwoord. 

Geschiedenis

Niet kunnen lezen is maatschappelijk niet meekomen, zegt de wetenschap. En het verhaal van Roger Breemen bevestigt die wrange werkelijkheid. De problematiek groeide met de jaren. Zie hoe bibliotheken veranderden van boekentempels in activiteitencentra. Lees (!) hoe jongeren vooral gaan voor beeld. En zelfs de beeldverhalenbranche inmiddels een kwijnend bestaan leidt.

Opinie

Het zit ons niet lekker, die ontlezing. Recensent Koen Eykhout verwoordt het onbehagen, zij het met een vleugje relativering. Docenten blijven bevlogen literatuur onder de aandacht brengen. En we bedenken van alles: teksten zingen, dan onthoud je ze (Gé Reijnders), cursussen schrijverschap (Petra Quaedvlieg), en in het Limburgs Museum een project van Paul van Loon over taal met shocktherapie. Of moeten we omdenken, zoals in het scenario van Jan Bierhoff: straattaal is het nieuwe ABN en beelden zijn de nieuwe woorden?

Sluiten

Griezelen met Paul van Loon

Griezelen met Paul van Loon
Griezelen met Paul van Loon
Auteur
Muriel Janssen
Bron
Limburgs museum Venlo, Paul van Loon
Datum
01-10-2018
4
Open item
Reageer op dit item

Het Limburgs museum presenteerde in et voorjaar  2018 de tentoonstelling Andere Werkelijkheid. Hier waren alle pronkstukken uit de carrière van Paul van Loon te bewonderen. In de periode dat de expositie te zien was, trok het museum 42.000 bezoekers. Het doel van het museum: taal- en leesbevordering van scholieren. Is dit doel bereikt?

Het Limburgs museum presenteerde in et voorjaar  2018 de tentoonstelling Andere Werkelijkheid. Hier waren alle pronkstukken uit de carrière van Paul van Loon te bewonderen. In de periode dat de expositie te zien was, trok het museum 42.000 bezoekers. Het doel van het museum: taal- en leesbevordering van scholieren. Is dit doel bereikt?

Het museum organiseerde een aantal activiteiten zoals voorleesmomentjes door Paul van Loon die in totaal zo’n 1500 bezoekers trokken. Scholieren die het aandurfden, konden Foeksia de miniheks ontmoeten in het Heksenbos en met volle maan een kijkje nemen in de kamer van Dolfje Weerwolfje. Het hoogtepunt: een ritje in de échte griezelbus. Van Loont noemt zijn eigen fantasiewereld een ‘andere werkelijkheid’, vol griezelige humor of zoals hij het noemt: ‘grumor’.

Paul van Loon. Foto Limburgs Museum

Educatief doel
Leentje Mostert is conservator (beheerder van een kunstverzameling en/of collectie) bij het Limburgs Museum in Venlo. Zij vindt dat het doel bereikt is. ‘’Alle bezoekers van de tentoonstelling zijn in aanraking gekomen met onze pogingen om het lezen te bevorderen. Alle doe-opdrachten waren daaraan gekoppeld, de hele filosofie achter de expositie was daarop gebaseerd. We hebben geen nulmeting gehouden naar het leesniveau van Limburgse kinderen vóór de tentoonstelling en dat na afloop vergeleken met leesprestaties. Maar we hebben wel heel veel aandacht besteed aan leesbevordering, voorlezen en het plezier van lezen. Dat is wat het absoluut heeft opgeleverd.’’

Nieuwe wereld
Mostert vertelt dat het museum doormiddel van een interactieve tentoonstelling kinderen enthousiast probeert te maken voor het lezen van boeken. ‘’Samen met de scholen proberen we een link te leggen tussen wat er op school op het programma staat en wat er in het museum te zien is,’’ zegt Mostert. Deze tentoonstelling was bedoeld om kinderen op een hele andere manier kennis te laten maken met lezen en schrijven. ‘’Je creëert een hele nieuwe wereld. We proberen op deze manier ook leerkrachten te motiveren meer met boeken te doen in de lessen.’’ 

Effect griezelbus
‘’Wij merken dat een bekende schrijver veel bij de kinderen te weeg brengt. Bovendien hadden we de griezelbus, een nagebouwde échte bus uit de verhalen van Paul van Loon. Die bus ging bijvoorbeeld naar scholen. In de bus kon je met je klas een taalquiz spelen, geïnspireerd door het werk van Paul van Loon. In totaal hebben 3434 kinderen de taalquiz in de bus gespeeld. Dan zijn er ook nog museumlessen geboekt door scholen: 1182 leerlingen bezochten op die wijze de tentoonstelling rond Paul van Loon."

Ook na de tentoonstelling van Paul van Loon zijn er door scholen veel lessen in het museum geboekt. Docenten van het museum leiden de klassen interactief rond. Bij alle tentoonstellingen zijn er medewerkers opgeleid en getraind om deze museumlessen te ontwerpen. ‘’De tentoonstelling van Paul van Loon was vanzelfsprekend vooral gericht op leesbevordering en taalbeheersing. Dan maak je opdrachten, beantwoord je vragen en bezoek je de expositie om ter plekke naar antwoorden te zoeken, aangepast aan de leeftijd van de kinderen.’’

Lezen MAG
Ook Paul van Loon is erg blij met de opkomst van de vele scholen tijdens de tentoonstelling. ‘’Er komen nog te veel kinderen, zowel allochtone als autochtone, van de basisschool af die een taalachterstand hebben. De kinderen moeten we laten inzien dat het lezen niet alleen moet (saai door de link met school) maar ook mag (heerlijk thuis op de bank, samen met vriendinnen/vrienden een boek leuk en cool vinden). Niet alleen is het goed kunnen lezen handig voor later, voor je studie en werk, maar ook verbreedt het lezen je horizon, het is goed voor je fantasie en bovendien word je er slimmer van. Lezen opent ramen voor je!’’, aldus Paul van Loon.

Belangrijk én leuk
"Op de allereerste plaats probeer ik als schrijver boeken te schrijven, die kinderen uit eigen vrije wil graag lezen! Ook werk ik mee aan bepaalde projecten. Zo is er voor de basisschool een driejarig project geweest in samenwerking met Stichting Lezen en Schrijven. Het project heette; Lezen met Dolfje Weerwolfje. Verder probeer ik met mijn theatervoorstelling de kinderen niet alleen een leuke tijd te bezorgen maar ook (zonder dat het er te dik bovenop ligt) iets door te geven dat lezen niet alleen belangrijk is maar dat het ook hartstikke leuk is."

Theatertour
Paul van Loon gaat vanaf september 2019, samen met zijn band de Andere Snuiters, touren met de Griezelbus. Vóór het theater komt de Griezelbus, waarin een mini musical wordt opgevoerd en waar kinderen een digitaal spel kunnen spelen. In de foyer van het theater zullen allerlei activiteiten aangeboden worden met als thema griezelen. De plannen rondom dit project moeten nog uitgewerkt worden.

Het Limburgs Museum gaat ongetwijfeld vaker tentoonstellingen organiseren die te maken hebben met literatuur. Het museum heeft de tentoonstelling van Paul van loon ook aangeboden bij andere musea. Tot dusver zonder resultaat.

Beeld: Limburgs Museum

Laat hier een reactie achter

Vul onderstaand formulier in om een reactie achter te laten op dit artikel.
Uw reactie wordt eerst door de redactie gecontroleerd, alvorens deze wordt geplaatst bij het artikel.

Naar boven
Copyright 2018 - RadarLimburg - Griezelen met Paul van Loon - Lezen en schrijven - Thema's