Sluiten
RadarLimburg

Lezen en schrijven

Terug naar overzicht
Lezen en schrijven
Introductie
Toekomst
Feit
Geschiedenis
Opinie
Introductie

Het was echt schrikken toen we de cijfers tot ons door lieten dringen. Liefst honderdduizend Limburgers hebben zoveel moeite met lezen en schrijven dat ze het verwijsbriefje van de dokter niet kunnen lezen of de bijsluiter van hun medicijnen. Op het station moeten ze vragen naar de juiste trein. Maar ze zijn gewiekst in het verhullen van hun probleem. Je loopt er niet mee te koop natuurlijk. Hoe moeten we laaggeletterdheid zien in het licht van de ontlezing? En wordt er wel minder gelezen of wordt er juist anders gelezen? Limburgers gaan minder naar de bibliotheek dan andere Nederlanders, maar welke conclusies kun je daar uit trekken? De redactie van RadarLimburg ging op onderzoek uit. 

Toekomst

Toch nog controversieel, de vraag of er nu door de jeugd meer of minder wordt gelezen. Want wat doe je bij dat getuur op je mobiel? Het klassieke lezen, dat is zeker op zijn retour, zie het provinciale rapport over bibliotheekgebruik. Maar het tegenoffensief wordt ingezet: hoogleraren die in deze Radar uitleggen dat je met lezen je brein vitaal houdt en bestuurders die bereid zijn projecten te entameren en financieren. Let ook op de meesters en juffen voor de klas, die dapper het boek ter hand nemen en blijven voorlezen.

Feit

De cijfers liegen er niet om: een pak laaggeletterden in Limburg. Meer dan elders in het land. Vaak dialec kallen, het verklaart een stukje, en ook de zekerheid dat weinig onderwijs leidt tot geringe taalvaardigheid. Hier en daar houden senioren kleine leesklupjes in stand, en worden latere generaties wakkergeschud met een boekenweek voor jongeren. Hoopvol ook: allochtonen die in zes weken elementair Nederlands spreken. Motivatie lijkt het sleutelwoord. 

Geschiedenis

Niet kunnen lezen is maatschappelijk niet meekomen, zegt de wetenschap. En het verhaal van Roger Breemen bevestigt die wrange werkelijkheid. De problematiek groeide met de jaren. Zie hoe bibliotheken veranderden van boekentempels in activiteitencentra. Lees (!) hoe jongeren vooral gaan voor beeld. En zelfs de beeldverhalenbranche inmiddels een kwijnend bestaan leidt.

Opinie

Het zit ons niet lekker, die ontlezing. Recensent Koen Eykhout verwoordt het onbehagen, zij het met een vleugje relativering. Docenten blijven bevlogen literatuur onder de aandacht brengen. En we bedenken van alles: teksten zingen, dan onthoud je ze (Gé Reijnders), cursussen schrijverschap (Petra Quaedvlieg), en in het Limburgs Museum een project van Paul van Loon over taal met shocktherapie. Of moeten we omdenken, zoals in het scenario van Jan Bierhoff: straattaal is het nieuwe ABN en beelden zijn de nieuwe woorden?

Sluiten

In zes weken Nederlands spreken

Nieuwe taal in zes weken
Nieuwe taal in zes weken
Auteur
Muriel Janssen
Bron
Henny Taks
Datum
01-10-2018
7
Open item
Reageer op dit item

Een Duitser die in zes weken goed genoeg Nederlands spreekt om aan de universiteit te studeren? Dat ziet Henny Taks, docente Nederlands als tweede taal aan Maastricht University, regelmatig. 

Een Duitser die in zes weken goed genoeg Nederlands spreekt om aan de universiteit te studeren? Dat ziet Henny Taks, docente Nederlands als tweede taal aan Maastricht University, regelmatig. 

Aan wie geef je les?
‘’De ingangseis is minimaal havo, vwo of universiteit. Dit zijn vaak jongvolwassenen die net klaar zijn met hun studie, expats, universitair docenten of vluchtelingen. De jongste is 18 en de oudste 52. Sommigen zijn net een paar weken in Nederland andere al vijf jaar.’’

Hoe zien de lessen eruit?
‘’Het tempo van de NT2 (Nederlands als tweede taal) lessen ligt vrij hoog en de cursisten moeten veel huiswerk maken. We gebruiken leergangen die echt bestemd zijn voor hoogopgeleiden. Zij leren de Nederlandse taal zoals wij Duits of Frans leerden op de middelbare school. Er is veel aandacht voor grammatica, spreken en luisteren. Lezen en schrijven doen ze thuis. Twee keer in de week komen de cursisten bij elkaar voor twee uur les. De module duurt in totaal 28 uur. Het doel is om cursisten van niveau 0 naar niveau B2 te krijgen. Dan beheersen ze de taal voldoende om aan de universiteit te kunnen studeren in het Nederlands.’’

Hoe pikken ze de taal op?
"De Arabische of Aziatische cursisten pikken het Nederlands natuurlijk langzamer op dan Duitse cursisten. Het schrift is voor hen compleet anders. Maar alle cursisten beheersen Engels vanwege de hoge educatie, waardoor ze het Nederlands snel oppikken. In de beginnersgroep is de voertaal van de cursus Engels. Momenteel zijn er veel Syriërs en Duiters die de cursus volgen. De manier van lesgeven in Nederland is heel anders dan in Syrië. Daar zijn ze veel bezig met grammatica en is het normaal om passief in de les te zitten. Hier moeten ze heel actief meedoen in de lessen, vragen stellen en kritisch kunnen zijn.  De beginnersgroep is gefocust op het leren van praktische dingen als je zelf voorstellen, vragen waar iemand vandaan komt en boodschappen doen. Ze leren dingen over het wonen en reizen en dagelijkse activiteiten hier in Nederland. Ook behandelen we belangrijke zaken zoals formulieren invullen.

Waar sta je soms zelf van te kijken?
"
Ik sta elke keer weer versteld van hoe bijzonder de Nederlandse taal is. Soms komt er iemand naar me toe met een Nederlands woord dat ik niet kan uitleggen. Dan moet ik het opzoeken of vertel ik ze dat dit gewoon de manier is waarop ze het moeten leren. Bijvoorbeeld de zin: Hoe zie je eruit? Eruit zien? Wat betekent dat? Als ik het woordje ’er’ niet uitleg zullen ze dat woord niet gebruiken. Dit zijn dingen die moeilijk uit te leggen zijn zelfs voor een Neerlandicus als ik.’’

‘’Ik heb twee jonge vluchtelingen uit Syrië. Ze zijn nu iets langer dan twee jaar in Nederland. Een meisje van 18 jaar oud en onwijs intelligent. Ze studeert nu in Amsterdam en spreekt vloeiend Nederlands. En een jongen van 22 jaar. Hij spreekt zo vloeiend Nederlands door de vrienden die hij hier gemaakt heeft. Hij studeert nu mondzorgkunde in Nijmegen, in het Nederlands! Ze zijn allebei nog jong en super perfectionistisch, ze pikken snel dingen op.’’

Hoe moeilijk is het leren van de Nederlandse taal?
‘’Als je een Engelse zin letterlijk vertaalt naar het Nederlands klinkt dit natuurlijk niet: ‘Tomorrow I go to school,’ ‘Morgen ik ga naar school’. Zo zeggen wij dit niet. De Nederlandse taal kent taalinversie en de Engelse taal niet. Nederlandse kinderen hoeven dit niet te leren op de basisschool omdat dit logisch klinkt. Maar aan de cursisten moet ik dit zeer goed uitleggen. Zinsontleding en uitleggen wat een bijvoeglijk naamwoord is, is erg lastig. Gelukkig zijn de cursisten erg leergierig. Het zijn immers hoogopgeleiden die graag door willen. Ze stellen vragen over hoe ze hun luistervaardigheid kunnen verbeteren. Sommige kijken zelfs het NPO-programma Zondag met Lubach. Dit vind ik heel knap."

Helpt het dat ze in Nederland zijn?
"Het voordeel is dat doordat ze in Nederland zijn de cursisten continu de kans krijgen om te oefenen met de taal. Eén probleem waar de cursisten tegen aan lopen is het Limburgs dialect. Ze begrijpen er niets van. Het is al moeilijk om Nederlands te leren laat staan Limburgs!

Een Duitser van 18 tot 25 jaar, die vwo heeft gestudeerd, kan binnen 6 weken (180 uur) het B2 niveau bereiken. Voor andere cursisten geldt dit natuurlijk niet. Sommige cursisten raken bijvoorbeeld een plafond. Arabische vluchtelingen komen vaak maar tot een bepaald niveau waar ze blijven hangen. Dit heeft vaak te maken met leeftijd, te weinig input buiten de lessen en te weinig kans om te oefenen. Ook is het veel moeilijker om iemand te begeleiden met een lastige thuissituatie of een oorlogstrauma. Er wordt hier in Nederland meteen van alles van ze gevraag zoals werken, een inburgeringsexamen afleggen. Ze krijgen weinig kans om te laten bezinken wat ze hebben meegemaakt.’’

 

 

 

Laat hier een reactie achter

Vul onderstaand formulier in om een reactie achter te laten op dit artikel.
Uw reactie wordt eerst door de redactie gecontroleerd, alvorens deze wordt geplaatst bij het artikel.

Naar boven
Copyright 2018 - RadarLimburg - Nieuwe taal in zes weken - Lezen en schrijven - Thema's