Sluiten
RadarLimburg
Plastic
Introductie
Toekomst
Feit
Geschiedenis
Opinie
Introductie

De Britten, de Belgen en dus ook de Europeanen kondigden voor de zomer maatregelen aan om minder plastic te gebruiken. Geen ballonnen meer, geen wattenstaafjes of wergwerpbestek. En vooral geen plastic soep in de oceanen. Hoe zit het dan met het zichtbare en onzichtbare plastic in de Maas? Hoe organiseren we het ophalen en recyclen van het plastic in deze provincie? De redactie van Radar brengt de problematiek van het plastic in woord, beeld en geluid.   

 

 

 

 

Toekomst

Gaat het ons lukken, zonder plastic? De Radar-redactie nam zichzelf een week de maat. Zie wat we verzamelden en ook hoe we deden het zonder plastic. Slotsom: het kan, maar vraag niet hoe! In ieder geval moet ook de overheid aan de bak. In het scenario Denemarken lees je hoe. Hoogleraar Ad Ragas waarschuwt daarbij: wacht niet op de wetenschap maar handel nu.

Feit

Mijn hemel wat een troep. De lage waterstand in de Maas onthulde hoge afvalhopen, waaronder massa' s plastic. Minstens zoveel rommel ligt er naast onze snelwegen, maar dat slijtrubber ziet niemand. En wat te denken van het nano-plastic, evenmin zichtbaar voor het blote oog, maar een sluipmoordenaar op termijn die we pas net in beeld krijgen. Daarom Limburg: allemaal opletten en minderen. Zie de redactionele bijdrage met een top tien vol goede raad.

Geschiedenis

We kunnen het ons nauwelijks voorstellen, maar twee generaties terug hadden we nog geen plastic. Omdat het goedje zo gemakkelijk en goedkoop kan worden geproduceerd, is er nu bijna geen product zonder deze kunststof. Luister naar de verhalen van onze geheelonthoudende grootouders. Wil je weten waar de plasic opmars begon, bezoek dan het online plastic museum en bezie de tijdlijn die ons van het 17e eeuwse rubber voert naar de kunststofrevolutie van de afgelopen decennia. 

Opinie

Kijk, we hebben veel last van zwervend en vervuilend plastic, maar stiekem ook veel plezier. De maakindustrie herinnert ons eraan dat we het samen gretig gebruiken, en dat daar ook nog toekomst voor is. Wel uitzoeken hoe we kunnen hergebruiken en recyclen stelt Frank Wassenberg, en vooral hoe we plastic kunnen vervangen door betere alternatieven. Helemaal zonder is wel een uitdaging voor enkelingen. Zie hoe Teun het aanpakt.

Sluiten

Maas viezer dan Waal

Maas viezer dan Waal
Maas viezer dan Waal
Auteur
Monique van de Ven
Bron
IVN Sylvia Spierts
Datum
04-09-2018
5
Open item
Reageer op dit item

Tachtig procent van alle afval in zee wordt aangevoerd door rivieren. Vrijwilligers van het project Schone Maas houden daarom secuur bij wat er allemaal aan plastic aanspoelt. Alle gegevens worden verwerkt door de stichting Noordzee. Projectleider Sylvia Spierts kan al verklappen dat de Maas viezer is dan de Waal. Maar hoe komt dat? En waar komt die hoge concentratie kunststof korrels vandaan bij Stevensweert? Spierts heeft veel antwoorden en nog meer vragen.

Twee keer per jaar speuren ongeveer achttienhonderd vrijwilligers de oevers van de Maas af om zwerfvuil te verzamelen. Alles wordt nauwkeurig geteld en vastgelegd door vrijwilligers die daar speciaal voor zijn opgeleid. Dit voorjaar telden ze 3600 zakken met zwerfvuil, een kwart meer dan het jaar ervoor. Een verklaring voor de grote stijging kan de hoge winterwaterstand zijn waarna veel afval is achtergebleven maar ook de zuidwesterstorm die zwerfval de rivier in blaast.

Zijn twee metingen voldoende om te bepalen hoe vies de rivier is?
‘’Wat er precies in de Maas zit, weten we niet. Nauwkeurig tellen wat er op de oevers ligt is nog de beste manier om daar achter te komen. Dat doen we in het najaar en in het voorjaar, kort na het hoge water wanneer er het meeste afval op de oevers blijft liggen. In de zomer kun je weinig zien want de oevers van de Maas zijn op de meeste plekken begroeid.’’  

Welke soort zwerfvuil komt het meeste voor? Doe mee ballon‘’Plastic! Per honderd meter zijn gemiddeld 524 items gevonden. We verdelen ze onder in drie categorieën. Consumentenafval, zoals verpakkingen. Sanitair afval, zoals de vochtige doekjes en wattenstaafjes die door de wc worden gespoeld en afval afkomstig uit de plasticverwerkende industrie. Gebruikt plastic wordt omgezet in kunststofkorrels en die worden weer aangeboden aan fabrikanten van kunststof goederen. Bij transport kunnen die korrels weglekken, waarna ze bij regen de rivier inspoelen.’’

Zijn slordige consumenten de grootste vervuilers?
‘’Welk aandeel elke afvalcategorie heeft, kunnen we nog niet zeggen. We hebben pas twee tellingen van zwerfvuil achter de rug dus dat zou veel te voorbarig zijn. Na de najaarsmeting kunnen we misschien meer details prijsgeven.’’

Wat valt er op aan die eerste gegevens?
‘’Dat de Maas viezer is dan de Waal en dat bepaalde plekken een veel hogere concentratie plastic hebben dan andere.’’

Lees meer

Waar dan?
‘’Bij Stevensweert bijvoorbeeld. Daar vonden we een hoge concentratie aan kunststof korreltjes van enkele millimeters tot een centimeter.’’

Waar komen die vandaan?
‘’Er is geen kunststofproducent in de buurt. Maar wel een haven, waar spullen worden overgeslagen. We gaan dit met de branche bespreken. Niemand doet dit met opzet. Producenten in ieder geval niet, die kijken wel uit. Lekkage kost geld en is slecht voor je imago. Consumenten daarentegen gooien wel vaak afval in de natuur.’’

Het project Schone Maas bekommert zich over plastic dat je kunt oprapen. Hoeveel onzichtbare plastic stofjes bevat het Maaswater?
‘’Dat weten we niet. Er zijn door de Open Universiteit Heerlen wel diverse experimenten gedaan, maar het blijkt heel lastig om die stoffen te meten. Afgelopen winter heeft een student van de universiteit van Maastricht bij Itteren een proef gedaan en dan hou je je hart vast. Hij vond plastic in de rivierbodem en in vis. Maar het ging slechts om één proef, te klein om er conclusies aan te verbinden.’’

 

Nederland wordt ook wel het afvalputje genoemd. Hoeveel plastic is afkomstig van de zuiderburen?
‘’Als iets in het water heeft gelegen kun je door verwering niet meer zien of het van Bakker Bart was of van een Franse patisserie. En wie weet heeft een Nederlandse vakantieganger dat Franse zakje uit het raam van zijn caravan gegooid. Ik houd niet van vingerwijzigingen naar zuiderburen. Eerst zelf maar eens het zaakje op orde krijgen.’’  

Dat hebben we niet?
‘’De afvalinzameling in Nederland is goed georganiseerd. Overal kun je afval gescheiden inleveren. Daarom is het des te beschamender dat we dat geregeld niet doen, uit kortzichtigheid en gemakzucht.’’

Wat moet daar tegen gebeuren?
‘’Met z’n allen schreeuwen ‘DIT KAN NIET LANGER!’ We moeten mensen bewust maken dat zwerfval vernietigend is. Dat is een proces. Toen ik in 2013 het project Schone Maas startte, keken mensen alsof ze water zagen branden als je het had over plastic en water. Nu hebben ze meer kennis en maken ze zich meer zorgen. Bij elke opruimactie proberen we vrijwilligers te betrekken die niet zoveel bezig zijn met het afvalprobleem, zoals een voetbalteam. Die jongens komen niet uit zichzelf, maar wel voor geld. Gemeenten die deelnemen aan het project Schone Maas betalen vijftien mensen gezamenlijk 200 euro om gedurende een dagdeel anderhalve kilometer Maasoever van afval te ontdoen. Zonder financiële prikkel was het voetbalteam uit Roermond waarschijnlijk niet op komen dagen. Toen ze er eenmaal waren, vonden ze het boeiend.

Bij het eerstvolgende kamp zullen ze wel keer nadenken voordat ze wegwerpmateriaal gebruiken.’’

En wat moet de overheid doen?
‘’Gratis plastic tassen in winkels zijn al verboden, nu nog statiegeld op drankverpakkingen en blik. De statiegelddiscussie hebben we tot nu toe verloren, misschien dat de Europese Unie het gaat verplichten. Verder moet de industrie stoppen met microplastics in tandpasta en douchegel. Dat is gewoon niet nodig.''

Laat hier een reactie achter

Vul onderstaand formulier in om een reactie achter te laten op dit artikel.
Uw reactie wordt eerst door de redactie gecontroleerd, alvorens deze wordt geplaatst bij het artikel.

Naar boven
Copyright 2018 - RadarLimburg - Maas viezer dan Waal - Plastic - Thema's