Sluiten
RadarLimburg
Volop natuur
Introductie
Toekomst
Feit
Geschiedenis
Opinie
Introductie

Nee, het gaat helemaal niet zo best met de natuur in Limburg. Hoewel het goed gaat met de bevers, wilde zwijnen, dassen en de oehoe's en het aantal hectaren natuurgebied nog flink zal toenemen. Het grootste probleem zit hem in de biodiversiteit. Het aantal soorten planten en dieren neemt aanzienlijk af. RadarLimburg trok de natuur in en ging op onderzoek uit.

Toekomst

Bij monde van Pieter van Melick van Natuurrijk Limburg geven de boeren het ronduit toe: ze hebben veel te veel rotzooi gespoten op hun akkers. Ze beloven beterschap door beter voor de natuur in en rond hun bedrijf te zorgen. Daar is nog heel veel voor nodig, blijkt ook uit het debat in onze podcast. 

Feit

Dertig jaar geleden kon je meteen je autoruit schoonmaken als je van Mook naar Eygelshoven was gereden. Maar het aantal insecten is dramatisch gekelderd en dat is slecht nieuws, vertelt imker Philip Apeldoorn. Intussen lijkt het dan weer goed te gaan met de bomen, beweert hoogleraar Schaminée.

Geschiedenis

De Nationale Parken in Limburg zoeken naar verdienmodellen om deels zelf de broek op te kunnen houden. Het is de enige grarantie om de natuur te beheren en de biodiversiteit te waarborgen.

Opinie

Mooi, de wolf staat op het punt van terugkeren. Maar hoe moet dat eigenlijk, samen leven met wilde dieren? We zochten een filosoof en een doener op en legden hen deze vraag voor.

Sluiten

'Durf te kappen'

'Durf te kappen'
'Durf te kappen'
Auteur
Laura Mennen
Bron
Hoogleraar Joop Schaminée, Andy Liebrand Staatsbosbeheer, Leon Janssen provincie Limburg
Datum
17-04-2019
5
Open item
Reageer op dit item

Dat de hoeveelheid bos in Nederland afneemt, is onzin. Dat zegt Joop Schaminée, bioloog en hoogleraar aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Volgens hem groeien in Nederland meer bomen en struiken dan tien jaar geleden. Ondanks dat er meer gekapt wordt dan aangeplant. Hoe kan dat?

Dat de hoeveelheid bos in Nederland afneemt, is onzin. Dat zegt Joop Schaminée, bioloog en hoogleraar aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Volgens hem groeien in Nederland tien procent meer bomen en struiken dan tien jaar geleden. Ondanks dat er meer gekapt wordt dan aangeplant. Hoe kan dat?

Verschillende natuurorganisaties kwamen in april in actie tegen het kappen van bomen, waardoor het bos onder meer krimpt. Bossen zijn belangrijk voor onder meer de opslag van CO2. Bomen houden CO2 vast waardoor de aarde minder snel opwarmt. Staatsbosbeheer werd als een van de schuldigen aangewezen voor de krimp van het bos in Nederland.

Groei
De Limburgse bioloog Joop Schaminée zegt dat het bos helemaal niet krimpt. “Ik weet honderd procent zeker dat het areaal bos in Nederland niet is afgenomen, maar zelfs is toegenomen.” De bioloog zegt dat in Nederland meer bomen en struiken staan dan tien jaar geleden, ondanks dat er meer gekapt wordt dan aangeplant is. Hoeveel bomen en struiken er precies bij gekomen zijn, durft hij niet te zeggen.

Hoe kan dat? "Dat komt door de natuurlijke successie, stukken natuur die dichtgroeien doordat ze niet meer beheerd worden." Deze spontane ontwikkeling van struikgewas en bos - zo noemt Schaminée het - ontstaat doordat er te weinig geld is om de stukken grond te beheren. Cijfers over hoe groot de toename van de bossen in Nederland zijn, heeft Schaminée niet. “Spontane ontwikkeling is moeilijk vast te leggen en niet meegenomen in de huidige statistieken. Maar het is duidelijk zichtbaar als je een historische landschapskaart van Nederland neemt en deze vergelijkt met het landschap van nu.” Schaminée neemt de hellingbossen in Zuid-Limburg als voorbeeld. “Pakweg honderd jaar geleden bestond dit gebied voor negentig procent uit grasland, tien procent was bos. Als je die hellingen nu bekijkt, is het voor een groot deel dichtgegroeid." De rollen zijn volgens de bioloog zelfs omgedraaid, negentig procent is bos en tien procent is open gebied.

Durf te kappen

Andy Liebrand, boswachter van Staasbosbeheer in Noord-Limburg, is zich bewust van de spontane ontwikkeling van bomen en struiken als er geen beheer plaatsvindt, maar hij kan niet zeggen of de totale hoeveelheid bos in Nederland daardoor is toegenomen. “In het Bergerbos in Noord-Limburg groeiden tussen de heidevelden opeens dennen en berken. Om het gebied open te houden, hebben we deze in de afgelopen jaren weer verwijderd.” Het verwijderen van bomen die andere vormen van natuur in gedrang brengen, is volgens Schaminée een goede zaak. “De publieke opinie vindt het een zonde als je ergens bomen kapt maar voor het behoud en de vergroting van onze biodiversiteit zullen we af en toe moeten ingrijpen.” Volgens de bioloog moet kap samengaan met planten van nieuwe stukken bos die CO2 opslaan. Hij denkt dat er in Limburg genoeg ruimte is voor het planten van nieuwe bomen. ”Bedrijventerreinen die halfbraak liggen, omdat ze niet meer rendabel zijn, lenen zich hier bijvoorbeeld perfect voor. In Stein heb je een gebied, 't Brook, dat ooit een oud depot van de mijnen was. Daar heeft men bos geplant en dat is nu een hartstikke mooi wandelgebied.”

Overwogen keuzes

Staatsbosbeheer neemt het voortouw bij het planten van meer bomen. In Nederland moet er volgens de organisatie op korte termijn 5000 hectare bos bijkomen. Hoeveel extra bos er in Limburg moet worden geplant, weet Liebrand niet. Hij vertelt dat Staatsbosbeheer vooral kansen ziet voor nieuwe bossen rondom steden. "Denk bijvoorbeeld aan recreatiegebieden. We zien ook kansen voor het ontwikkelen van energielandschappen, voor bio-massa, zonne-energie en windenergie."

Schaminée vindt het belangrijk dat natuurorganisaties zich goed verdiepen in het bosbeheer. "Je kunt de kap van bomen niet zomaar stoppen omdat het beter zou zijn voor het milieu. Op sommige plekken moet je het lef hebben om bos te kappen. Stukken armetierig sparrenbos bijvoorbeeld, maken plek voor nieuwe natuur.” 

Provincie

Schaminée zegt dat de provincie een grote rol kan spelen bij het maken van keuzes over bos. De provincie kan bemiddelaar zijn tussen de natuurorganisaties en Staatsbosbeheer. “Mits ze verstand van zaken hebben, natuurlijk. Ze moeten zich goed laten informeren door biologen, natuurorganisaties en staatsbosbeheer, dat gebeurt nu nog te weinig”, vindt Schaminée. Op dit moment is er in Limburg, volgens Leon Janssen, beleidsmedewerker Natuur Cluster in de provincie Limburg, nog geen beleid dat zich alleen richt op bossen. "Pakweg twintig jaar geleden was dit er wel. In de jaren negentig kende Limburg de zogenaamde bosnota Limburg. Toen de paragraaf bosbeheer in 2000 in de landelijke politiek verdween (het ging op in het algemene natuurbeleid), vervaagde het onderwerp volgens de beleidsmedewerker ook op de provinciale agenda. "Mocht er een bosbeleid komen dan is dat vooral gericht op ons areaal. Dat wil zeggen dat de provincie redenen geeft waarom zij vindt dat er meer bos moet komen. Dat kan zijn om CO2 vast te leggen of voor wateropvang. Staatsbosbeheer en andere boseigenaren zeggen vervolgens zelf hoe het bos beheerd wordt.”

Liebrand is het hiermee eens, maar zegt ook dat het vooral aan de provincie is om te bepalen of er meer bos moet worden aangeplant. “Vervolgens gaan wij ermee aan de slag. Wij weten hoe we bos moeten onderhouden. Elk stukje grond heeft bij ons een beheertype, daar zit een code achter. Zo weten wij wat we op die plek moeten realiseren.”

Geduld

Hoewel bosbeheer op de agenda staat, vindt Janssen het moeilijk te zeggen of het een apart beleid wordt of dat het meegenomen wordt in bijvoorbeeld het klimaatbeleid. “Het hangt ervan af wat de politieke partijen met elkaar afspreken. Aan de hand van de coalitievorming worden besluiten genomen over het klimaat- en/of het natuurbeleid. “Een andere belangrijke mijlpaal zal de provinciale Omgevingsvisie worden, waarin de provincie haar ruimtelijk beleid opnieuw gaat vastleggen. Daarin kunnen de doelen voor bos- en natuurgebieden worden opgenomen. Aan die omgevingsvisie wordt nu hard gewerkt, in de tweede helft van dit jaar zullen de eerste concepten verschijnen en in 2020 worden die door Provinciale Staten definitief vastgesteld.”

Bron: Universiteit van Wageningen

 

Laat hier een reactie achter

Vul onderstaand formulier in om een reactie achter te laten op dit artikel.
Uw reactie wordt eerst door de redactie gecontroleerd, alvorens deze wordt geplaatst bij het artikel.

Naar boven
Copyright 2018 - RadarLimburg - 'Durf te kappen' - Volop natuur - Thema's